Jak zastrzec nazwę firmy oraz jej logo?

Wymyślasz nazwę, tworzysz logo, zakładasz firmę i zaczynasz budować markę. Po kilku latach okazuje się jednak, że ktoś inny posługuje się bardzo podobną nazwą. Wtedy pojawia się pytanie: czy naprawdę masz do niej wyłączne prawa? Sam wpis firmy do CEIDG lub KRS nie daje takiej ochrony, dlatego jeśli chcesz zabezpieczyć swoją markę, warto sprawdzić, jak zastrzec nazwę firmy jako znak towarowy.

Czym jest znak towarowy?

Zanim przejdziemy do zastrzegania nazwy firmy, warto wyjaśnić, czym właściwie jest znak towarowy. W polskim prawie może nim być każde oznaczenie, które pozwala odróżnić towary lub usługi jednego przedsiębiorstwa od innego i które można przedstawić w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający jednoznacznie określić zakres ochrony.

W praktyce oznacza to, że znakiem towarowym może być nie tylko nazwa firmy. Przepisy wskazują między innymi na znaki słowne, graficzne, słowno-graficzne, przestrzenne, kolory, formy przestrzenne (w tym kształt produktu lub opakowania), a także dźwięki. 

Najważniejsza jest funkcja odróżniająca

Z punktu widzenia przedsiębiorcy kluczowe jest to, że znak towarowy ma pozwalać klientom odróżnić ofertę jednego przedsiębiorstwa od oferty innych firm. To właśnie funkcja odróżniająca jest podstawową rolą znaku towarowego. Oznaczenie powinno umożliwiać odbiorcy powiązanie konkretnego produktu lub usługi z określonym źródłem pochodzenia.

Dlatego wybierając nazwę marki, nie warto ograniczać się do pytania, czy nazwa podoba się klientom albo czy wolna jest odpowiadająca jej domena. Trzeba również sprawdzić, czy wybrane oznaczenie ma odpowiednią zdolność odróżniającą i czy nie koliduje z prawami innych przedsiębiorców.

Ochrona znaku obejmuje określone towary i usługi

Rejestrując znak towarowy, nie uzyskujesz automatycznie wyłącznego prawa do używania danej nazwy we wszystkich możliwych obszarach działalności. Zgłoszenie musi wskazywać towary lub usługi, dla których znak ma być chroniony. Zakres ochrony jest więc związany zarówno z samym oznaczeniem, jak i z określonymi towarami lub usługami.

To ważna kwestia już na etapie wyboru nazwy firmy lub marki. Przed zgłoszeniem znaku warto dokładnie określić, czym zajmuje się przedsiębiorstwo i jakie produkty lub usługi będą oznaczane danym oznaczeniem.

Dlatego samo znalezienie wolnej nazwy firmy nie oznacza jeszcze, że można bezpiecznie używać jej jako marki. Przedsiębiorca powinien sprawdzić istniejące znaki towarowe i ich zakres ochrony w odniesieniu do działalności, którą zamierza prowadzić.

Dlaczego warto zarejestrować nazwę firmy jako znak towarowy?

Na konkurencyjnym rynku znak towarowy może stanowić cenny składnik majątku przedsiębiorstwa. Pozwala odróżnić ofertę firmy oraz jej produkty lub usługi od oferty konkurencji, a jednocześnie buduje rozpoznawalność i wartość marki. Silny znak towarowy może być również elementem budowania zaufania klientów i długotrwałych relacji z odbiorcami.

Znajomość zasad ochrony znaków towarowych jest istotna nie tylko z punktu widzenia ochrony własnej marki. Przedsiębiorca powinien również upewnić się, że wybrana przez niego nazwa lub inne oznaczenie nie narusza praw przysługujących innym podmiotom. Sprawdzenie dostępności nazwy przed rozpoczęciem działalności lub dokonaniem zgłoszenia znaku może pomóc uniknąć sporów i konieczności zmiany oznaczenia w przyszłości.

W Polsce ochronę znaku towarowego można uzyskać poprzez jego rejestrację, w zależności od planowanego zakresu działalności i rynku, na którym przedsiębiorca chce korzystać z oznaczenia. Możliwe jest m.in. uzyskanie ochrony na terytorium Polski lub całej Unii Europejskiej. Zakres ochrony zależy również od towarów i usług wskazanych w zgłoszeniu.

Jak zastrzec nazwę firmy?

Jeśli zastanawiasz się, jak zastrzec nazwę firmy, musisz wiedzieć, że w praktyce chodzi o zgłoszenie nazwy jako znaku towarowego. Procedura uzyskania ochrony w Polsce składa się z kilku etapów. Warto przejść przez każdy z nich, ponieważ samo wysłanie zgłoszenia nie oznacza jeszcze, że otrzymasz prawo ochronne.

1. Sprawdź, czy nazwę Twojej firmy można zastrzec
2. Poszukaj podobnych znaków towarowych
3. Zgłoś nazwę firmy do rejestracji
4. Odczekaj, czy pojawią się ewentualne sprzeciwy
5. Poczekaj na decyzję Urzędu Patentowego i wnieś opłatę
6. Uzyskaj prawo ochronne
7. Monitoruj znak po rejestracji

1. Sprawdź, czy nazwę Twojej firmy można zastrzec

Zanim złożysz wniosek, upewnij się, że wybrana nazwa w ogóle nadaje się do ochrony jako znak towarowy. Problemem mogą być między innymi oznaczenia zbyt powszechne lub takie, które wprost opisują oferowane towary albo usługi. Jeżeli nazwa jest jedynie określeniem rodzaju produktu, jego cechy lub właściwości, może okazać się niemożliwa do zastrzeżenia. 

Urząd Patentowy jako przykłady oznaczeń opisowych wskazuje m.in. „SLIM EXPRESS”, „MEGA STRONG PROTEIN” czy „Fruity tea” – ich ocena zależy oczywiście od towarów lub usług, dla których miałyby być używane.

2. Poszukaj podobnych znaków towarowych

Samo sprawdzenie, czy identyczna nazwa nie została już zastrzeżona, to za mało. Przy wyborze nazwy trzeba również zweryfikować znaki podobne, ponieważ problem może pojawić się wtedy, gdy Twoje oznaczenie jest na tyle zbliżone do wcześniejszego znaku, że może powodować pomyłkę u klientów. Znaczenie ma więc nie tylko identyczność nazw, ale także ich podobieństwo. Warto przeprowadzić takie sprawdzenie przed zgłoszeniem, aby nie inwestować w nazwę, która może kolidować z wcześniejszym prawem innego przedsiębiorcy.

3. Zgłoś nazwę firmy do rejestracji

Jeżeli po sprawdzeniu nazwa nie budzi zastrzeżeń, możesz przejść do zgłoszenia znaku towarowego. Jeżeli chcesz uzyskać ochronę na terytorium Polski, zgłoszenie składasz w Urzędzie Patentowym RP. We wniosku wskaż dane osoby lub podmiotu ubiegającego się o ochronę, przedstawienie zgłaszanego znaku oraz towary i usługi, dla których ma on być chroniony. Przy określaniu towarów i usług korzysta się z Klasyfikacji nicejskiej. Jeżeli chcesz chronić zarówno nazwę, jak i logo, pamiętaj, że są to odrębne oznaczenia i wymagają odpowiedniego ujęcia w zgłoszeniu. Przy składaniu wniosku należy również uiścić właściwą opłatę urzędową.

4. Odczekaj, czy pojawią się ewentualne sprzeciwy

Po zgłoszeniu nie otrzymujesz od razu ostatecznej ochrony. Informacja o zgłoszeniu zostaje opublikowana, a następnie rozpoczyna się okres, w którym uprawnieni mogą wnieść sprzeciw wobec rejestracji. Jest to czas na reakcję osób lub firm, które uważają, że zgłoszony znak narusza ich wcześniejsze prawa. Sprzeciw może być oparty między innymi na prawie do wcześniejszego znaku towarowego, prawach do firmy, prawach autorskich do logo albo zarzucie dokonania zgłoszenia w złej wierze. Dlatego również po złożeniu wniosku warto obserwować sytuację dotyczącą zgłaszanego oznaczenia.

5. Poczekaj na decyzję Urzędu Patentowego i wnieś opłatę

Jeżeli postępowanie nie zakończy się odmową ani skutecznym sprzeciwem, Urząd Patentowy może wydać decyzję dotyczącą udzielenia prawa ochronnego. Na tym etapie trzeba pamiętać o opłacie za pierwszy okres ochrony. Samo pozytywne rozstrzygnięcie nie oznacza, że można pominąć ten obowiązek. Brak opłaty w wymaganym terminie może doprowadzić do tego, że prawo ochronne ostatecznie nie powstanie.

6. Uzyskaj prawo ochronne

Po zakończeniu procedury i dopełnieniu wymaganych formalności otrzymujesz świadectwo ochronne potwierdzające uzyskanie prawa do zarejestrowanego znaku towarowego. Dokument określa zakres uzyskanej ochrony, w tym między innymi oznaczenie, którego dotyczy prawo, terytorium ochrony oraz towary i usługi objęte rejestracją. Ochrona znaku towarowego jest udzielana na określony czas, a pierwsza ochrona obejmuje okres 10 lat.

7. Monitoruj znak po rejestracji

Po uzyskaniu prawa ochronnego warto nadal sprawdzać nowe zgłoszenia znaków towarowych, ponieważ właściciel wcześniejszego znaku może być zainteresowany zablokowaniem rejestracji podobnego oznaczenia przez konkurenta. Informacje o nowych zgłoszeniach są publikowane w Biuletynach Urzędu Patentowego. Systematyczne monitorowanie takich publikacji pozwala odpowiednio wcześnie zauważyć oznaczenie, które może kolidować z Twoim znakiem, i podjąć działania w okresie przewidzianym na zgłoszenie sprzeciwu.

Ile kosztuje zastrzeżenie nazwy firmy?

Jeśli zastanawiasz się, ile kosztuje zastrzeżenie nazwy firmy jako znaku towarowego w Polsce, podstawowe opłaty zależą przede wszystkim od liczby klas towarów i usług, które obejmie ochrona. Elektroniczne zgłoszenie znaku towarowego w jednej klasie kosztuje 400 zł, a każda kolejna klasa to dodatkowe 120 zł. 

Po udzieleniu prawa ochronnego trzeba jeszcze zapłacić 400 zł za pierwszy 10-letni okres ochrony w każdej klasie, a dodatkowo 90 zł za publikację informacji o udzielonym prawie. 

W praktyce oznacza to, że przy zgłoszeniu elektronicznym nazwy w jednej klasie podstawowe opłaty urzędowe wyniosą 890 zł: 400 zł za zgłoszenie, 400 zł za pierwszy 10-letni okres ochrony i 90 zł za publikację. Jeżeli korzystasz z pomocy rzecznika patentowego lub prawnika, jego wynagrodzenie jest dodatkowym kosztem. Pamiętaj też, że wysokość opłat zależy od liczby klas, dlatego przed zgłoszeniem trzeba ustalić, dla jakich towarów lub usług chcesz uzyskać ochronę.

Wiesz już, jak zastrzec nazwę firmy jako znak towarowy. Gdy biznes się rozwija, można zapomnieć o niektórych formalnych aspektach. Kwestie związane z prawem ochronnym to jednak jedna z tych rzeczy, które warto mieć na uwadze już na początku działalności.